5 principes van Lean

In de jaren ’90 gingen onderzoekers Womack en Jones op zoek naar wat succesvolle autofabrikanten anders deden. Toen ze bedrijven in Amerika en Japan vergeleken, viel één organisatie steeds op: Toyota. Hun manier van werken, gericht op flow, kwaliteit en continu verbeteren, werd later bekend als de Lean methode.

Lean. Veel mensen kennen het woord wel. Maar als je vraagt wat het precies betekent, blijft het vaak een beetje vaag. Iets met efficiënter werken? Minder verspilling? Post-its op een bord ofzo?

Terwijl Lean in de praktijk vaak begint met iets heel simpels: samen kijken naar hoe het werk eigenlijk loopt.

Waar wachten we op elkaar?
Waar doen we dingen dubbel?
En waarom voelt het soms druk… zonder dat er echt meer uitkomt?

De 5 principes van Lean helpen om daar structuur in te brengen.

Wat is 5s Lean precies?

Als mensen vragen “wat is 5S Lean?”, denken ze vaak aan opruimen. En eerlijk is eerlijk: een nette werkplek hoort er ook bij. Maar de 5S Lean methode gaat over meer dan alleen schoonmaken. Het 5 s model Lean helpt teams om werkplekken logisch, overzichtelijk en efficiënt in te richten.

De vijf stappen van 5s lean zijn:

• Scheiden
  Alles wat je niet nodig hebt voor het werk, haal je weg. Denk aan oude materialen, documenten of tools die al maanden ongebruikt liggen.
• Schikken
  Wat overblijft krijgt een vaste, logische plek. Gereedschap ligt waar je het nodig hebt. En spullen die je dagelijks gebruikt liggen binnen handbereik.
• Schoonmaken
  Een schone werkplek is niet alleen fijner werken, het is ook een vorm van controle om bijvoorbeeld slijtage sneller te zien.Tijdens het schoonmaken controleer je bijvoorbeeld meteen of machines nog goed functioneren of materialen slijtage vertonen.
• Standaardiseren
  Teams spreken samen af hoe ze de werkplek organiseren. Zo werkt iedereen volgens dezelfde structuur.
• Standhouden
  Misschien wel de lastigste stap: zorgen dat het ook zo blijft.

Daarom worden afspraken visueel gemaakt. Denk aan markeringen, labels of duidelijke indelingen.

De kracht van lean 5s zit niet in het opruimen zelf, maar in het gesprek dat erachter zit. Wat hebben we echt nodig om goed te werken? En wat staat eigenlijk alleen maar in de weg?

De 5 Lean principes uitgelegd

Deze principes vormen de basis van lean werken en helpen organisaties om processen structureel te verbeteren.

Waarde

Alles begint met één vraag: wat is waarde voor de klant?

Dat kan een product zijn, maar ook snelheid, betrouwbaarheid of duidelijkheid. In de zorg kan waarde betekenen dat een patiënt sneller geholpen wordt. In een serviceorganisatie kan het gaan om een snelle reactie op een vraag.

Lean begint dus niet bij processen, maar bij waarde.

Waardestroom

Vervolgens kijk je naar alle stappen die nodig zijn om die waarde te leveren. Dat noemen we de waardestroom.

• Waar zitten wachttijden
• Waar wordt werk dubbel gedaan?
• Waar ontstaat frustratie?

Door het hele proces zichtbaar te maken, zie je waar verspilling zit en waar procesverbetering mogelijk is.

Flow

Wanneer verspillingen verdwijnen, ontstaat er flow. Werk kan dan doorstromen zonder onderbrekingen. En dat merk je vaak meteen.

Pull

In veel organisaties wordt werk alvast vooruit gedaan. Voor het geval dat.

Lean werkt anders: werk start wanneer er vraag is. Dat noemen we pull. Het voorkomt overproductie en helpt teams om zich te richten op wat echt nodig is.

Perfectie

Het laatste principe van 5 lean gaat over continu verbeteren. Problemen zien als iets om van te leren.

Waarom ‘5 keer waarom’ zo krachtig is

Een bekende techniek binnen Lean is 5 keer waarom Lean. Het idee is simpel: door steeds opnieuw “waarom?” te vragen, kom je tot de echte oorzaak van een probleem.

Hoe begin je met de 5 principes van Lean?

De 5 principes van Lean klinken logisch. Maar de kracht zit in het doen.

Begin klein.

Veel Lean opleidingen richten zich op het intrainen van tools. Dat is heel nuttig en vaak helpt het ook al om effectiever te worden in het verbeteren in je werksituatie. Alleen vormen de tools slechts een deel van het waanzinnige lean gedachtengoed. Wat lang niet iedereen weet is dat lean bestaat uit twee systemen; het technische systeem dat gaat over de tools en technieken. En het sociale systeem. Dat gaat over principes & gedrag.

In onze trainingen en opleidingen leer je over beide systemen. Want wat heb je eraan als je weet wat een andon is, maar je geen idee hebt hoe je zo’n ding werkend krijgt.

P.S. Er is een kleine kans dat je daarna vol ideeën zit voor je eigen werk.

Meer rust, focus en energie dankzij Lean?

Lean gaat uiteindelijk niet alleen over processen. Het gaat over hoe mensen samenwerken. Hoe problemen bespreekbaar worden. En hoe teams elke dag een stapje beter worden.

Wil je ervaren wat Lean kan betekenen voor jouw team of organisatie? We denken graag met je mee over een aanpak die past bij jullie manier van werken.